Op de koffie bij een ouderenwoning

Terug naar nieuwsoverzicht

Vaak wonen cliënten een groot deel van hun leven bij ASVZ, ook als ze ouder worden. Hoe verandert onze zorg als mensen met een verstandelijke beperking op leeftijd zijn? Tijd om een kop koffie te gaan drinken bij een ouderenwoning op de Rotterdamse Lena Blok-Woutsstraat. ‘We moedigen mensen aan om zelf keuzes te blijven maken.’

‘Hé Jacqueline, welkom thuis!’ Met een stralende lach en vrolijke geluiden komt Jacqueline de woonkamer binnen. Ze parkeert haar rollator en wijst blij naar Anouk, haar begeleider. Aan het bezoek laat ze trots haar zilveren ketting zien. Anouk grijnst. ‘Jacq is vaak vrolijk na dagbesteding. En ze houdt van sieraden, zoals je ziet.’

Op de Lena Blok-Woutsstraat woont Jacqueline samen met vijf anderen met een matige tot ernstige verstandelijke beperking. De twee-onder-een-kapwoning ligt middenin de wijk Prinsenland. In huis heeft iedereen een eigen kamer met badkamer. Doordeweeks gaan de meesten naar het dagcentrum, twee deuren verderop. ‘De jongste bewoner is eind veertig. Jacqueline is met haar 67 jaar de oudste én een van de actiefste!’

Anouk: 'Door de 'ouderwetse' spullen voelen de bewoners zich thuis.'

Tovertafel

Jacqueline praat niet, dus voert de enthousiaste Anouk het woord. ‘Onze zorg is vooral gericht op beleving’, zegt ze. ‘Het niveau van de bewoners is vergelijkbaar, maar iedereen is anders. Dat betekent dat je vooral één-op-één-contact hebt.’ In de woonkamer is de sfeer rustig en huiselijk. ‘Toen we deze woning inrichtten, hebben we goed gekeken naar wat past bij onze bewoners’, vertelt Anouk. Ze wijst naar de telefoon met draaischijf, de prentenboeken en het blok Sunlight-zeep in felgele verpakking. ‘We hebben bijvoorbeeld gezocht naar ‘ouderwetse’ spullen. Zo voelen ze zich meer thuis.’

Toch zijn in huis ook moderne snufjes te vinden. De Tovertafel bijvoorbeeld, een kastje aan het plafond met een beamer die naar beneden schijnt. Bewoners kunnen er digitale spellen mee spelen door met hun handen over tafel te vegen. ‘Jacqueline vindt dat fantastisch, vooral het spel met de ballonnen.’

Zelf doen

Anouk loopt naar de keuken. ‘Jackie, wil je een kop koffie?’ De vrouw komt aanschuifelen, steunend op het kookeiland. Haar begeleider zet de koffiepot voor haar neer en Jacqueline schenkt zelf haar beker in. ‘Vaak is het bij oudere mensen verleidelijk om alles voor hen te doen’, zegt Anouk. ‘Maar zodra je een taak eenmaal van iemand overneemt, verliest de cliënt zijn vaardigheid. Dan wordt hij afhankelijker en gaat hij sneller achteruit. Daarom kijken we altijd wat wél kan en moedigen we mensen aan om dingen zelf te doen.’ Dat ‘zelf kiezen’ zit vaak in kleine dingen. Anouk pakt een map met uitgeprinte foto’s van maaltijden en etenswaren. ‘Als we het weekmenu maken, pakken we twee plaatjes eruit en laten een bewoner kiezen wat hij graag wil eten. Mensen kiezen ook zelf hun broodbeleg. En Jacqueline helpt graag met koken, bijvoorbeeld door in de pan te roeren.’

Anouk: 'We kijken altijd wat wél kan en moedigen bewoners aan om dingen zelf te doen.'

Steunbalk

Als we naar boven lopen, laat Anouk zien wat ASVZ heeft gedaan om de woning geschikt te maken voor de oudere cliënten. Langs de muren van de gang loopt een steunbalk en de trappen kunnen worden afgesloten met een schuifdeur. ‘Zo is de kans kleiner dat mensen vallen als ze ’s nachts dwalen.’ Het team deed onlangs een vijfdaagse training bij ouderenadviseur Monique de Bree van ASVZ. Zij coacht teams van woningen waar oudere cliënten wonen.  Monique: ‘Mensen met een beperking worden op dezelfde manier ouder als anderen, maar het verouderingsproces begint eerder: als ze veertig tot vijftig jaar zijn. Ze zien, horen of proeven minder, of krijgen dementie. Belangrijk om te weten, want dat verklaart waarom een cliënt zich anders kan gedragen dan je gewend bent.’

Ballonnen

De koffie is op. Tijd voor de Tovertafel! Op de eettafel verschijnen bewegende ballonnen, die Jacqueline met haar hand terugkaatst. Telkens als een ballon knapt, schatert zij het uit. Dan gebaart ze dat Anouk naast haar moet komen zitten. ‘Je ziet het al’, lacht die: ‘Ook zonder woorden laat Jacqueline precies weten wat ze wil!’